PET/CT-18F-PSMA – szerszy dostęp, dzięki nowym zasadom refundacji
PET/CT-18F-PSMA to bezpieczne, precyzyjne i nieinwazyjne badanie diagnostyczne, które pozwala wykryć nawroty raka gruczołu krokowego oraz jego przerzuty – nawet najmniejsze i na wczesnym etapie rozwoju.
Od 1 stycznia 2026 r. wejdą w życie rozszerzone kryteria refundacji NFZ. Dzięki tym zmianom zdecydowanie większa liczba chorych będzie mogła skorzystać z badania bezpłatnie, co oznacza szybszą i dokładniejszą diagnostykę oraz możliwość wdrożenia optymalnego leczenia na wcześniejszym etapie choroby dla dużo większej liczby pacjentów.
Nowe kryteria refundacji wprowadza Rozporządzenie Ministra Zdrowia (Dz.U. z 2025 r. poz. 785), które poszerza katalog wskazań refundacyjnych dla badań PET, w tym badań z zastosowaniem znacznika PSMA.
Dotychczas (do końca 2025 r.) PET-18F-PSMA można było wykonać w ramach NFZ tylko w dwóch sytuacjach:
- przy podejrzeniu przerzutów do kości,
- przy planowaniu radioterapii radykalnej.
Od 1 stycznia 2026 r. lista wskazań zostaje rozszerzona o nowe grupy pacjentów z rakiem prostaty:
- pacjenci z wysokim ryzykiem przerzutów przed rozpoczęciem leczenia radykalnego (Gleason >7, PSA >20 ng/ml lub stadium T2c), jeśli wyniki innych badań obrazowych są prawidłowe lub niejednoznaczne,
- pacjenci po operacji (prostatektomii), u których dochodzi do tzw. wznowy biochemicznej (PSA >0,2 ng/ml),
- pacjenci po radioterapii, u których stężenie PSA wzrasta powyżej 2 ng/ml względem najniższej wartości (nadir), przy prawidłowych lub niejednoznacznych wynikach innych badań,
- pacjenci kwalifikowani do leczenia radioizotopowego z zastosowaniem PSMA znakowanego emiterami promieniowania beta lub alfa.
-
Dla kogo jest badanie PET/CT?
Badanie przeznaczone jest dla pacjentów:
- z rozpoznanym rakiem prostaty (najczęściej po wycięciu raka prostaty, u których istnieje podejrzenie przerzutów lub wznowy nowotworu albo po naświetlaniu z utrzymującym się wysokim albo rosnącym PSA)
- pacjenci z wysokie PSA (marker we krwi obwodowej raka gruczołu krokowego)
- w przypadku gdy inne badania obrazowe są nieme
- osoby przed rozpoczęciem leczenia radykalnego
-
Dlaczego PET-18F-PSMA jest ważne w przypadku raka gruczołu krokowego?
Badanie PET-18F-PSMA:
- umożliwia wykrycie nawrotu choroby i przerzutów na bardzo wczesnym etapie,
- ma wyższą dokładność i większą wartość diagnostyczną, zwłaszcza w identyfikacji wczesnych przerzutów i bardzo małych ognisk nowotworowych niż tradycyjne badania (MR, TK, scyntygrafia kości),
- ma wyższą czułość i dokładność, dzięki zastosowaniu fluoru jako znacznika, zamiast dotychczas wykorzystywanego galu. Fluor zapewnia lepszą rozdzielczość, co pozwala wykrywać nawet mniejsze zmiany niż w przypadku znacznika galowego,
- pomaga lepiej zaplanować leczenie, np. radioterapię,
- pozwala monitorować skuteczność terapii.
W diagnostyce wznowy raka prostaty PET-18F-PSMA jest obecnie najbardziej czułym badaniem.
-
Jakie informacje otrzymujemy dzięki badaniu PET-PSMA?
Badanie dostarcza szczegółowych informacji na temat:
- lokalizacji, rozmiaru i liczby ognisk nowotworowych,
- stopnia zaawansowania choroby,
- możliwych kierunków dalszego leczenia (np. radioterapia, leczenie radioizotopowe).
-
Kto kieruje pacjenta na badanie PET-18F-PSMA?
Skierowanie na badanie PET-PSMA wystawia lekarz specjalista – najczęściej onkolog kliniczny lub chirurg. Ostateczną decyzję o wykonaniu badania podejmuje lekarz medycyny nuklearnej.
-
Czy badanie jest bezpieczne?
Tak. PET-18F-PSMA jest uznawane za badanie bezpieczne i dobrze tolerowane. Nie odnotowano istotnych działań niepożądanych.
-
Jak wygląda przygotowanie do badania?
Przed badaniem należy określić poziom PSA.
Badanie nie wymaga specjalnej diety ani odstawiania leków. Ważne jest odpowiednie nawodnienie przed badaniem. Samo skanowanie trwa około 15–20 minut, a pacjent powinien ograniczyć bliski kontakt z dziećmi i kobietami w ciąży przez 12 godzin po badaniu.
-
Jakie są przeciwwskazania do wykonania badania PET-PSMA?
Przeciwwskazania:
- nadwrażliwość na radiofarmaceutyk;
- niezdolność do leżenia w bezruchu w trakcie badania, pacjenci, którzy nie są w stanie współpracować w trakcie akwizycji mogą potrzebować sedacji.
-
Czy badanie PET-PSMA można wykonać prywatnie?
Tak, we wszystkich placówkach Affidea PET/CT (Warszawa, Wrocław, Poznań, Olsztyn), Międzynarodowym Centrum Onkologii Affidea w Koszalinie oraz w Affidea NU-MED w Zamościu pacjenci mogą wykonać to badanie także prywatnie.
Badanie warto wykonać przy podejrzanych zmianach gruczołu krokowego w rezonansie magnetycznym i niediagnostycznej biopsji.
